Skip to main content

“Economist”: ‘Lufta’ për Ballkanin, NATO-Rusi

“Economist”

Kur më 2 dhjetor 2015 NATO-ja ftoi Malin e Zi për t’u bërë anëtarja e 29-të e aleancës ushtarake, Rusia reagoi me zemërim. Kjo ishte një “lëvizje haptas konfrontuese”, deklaroi ministria e punëve të jashtme dhe se Rusia do të “përgjigjej më të njëjtën monedhë”. Kryetari i Komitetit të Këshillit të Federatës Ruse për mbrojtjen dhe sigurinë Viktor Ozerov kërcënoi me anulimin e projekteve të përbashkëta ushtarake me malazezët. Kjo gjë i habiti malazezët pasi nuk ekzistojnë kurrfarë projektesh të tilla. Sipas ekspertit për marrëdhëniet ruso-ballkanike Dimitar Beçev (Bechev), midis retorikës dhe veprimeve të Rusisë, “ekziston një hendek i madh”.
15 vjet pas përfundimit të luftës Serbi-Kosovë, Rusia dhe NATO-ja vazhdojnë të luftojnë për ndikim në Ballkanin Perëndimor. Ushtria e Malit të Zi është e vogël, por anëtarësimi i saj do të thotë se një pjesë e vogël, por e rëndësishme e bregdetit Adriatik do t’i dorëzohet kësaj aleance. Gjiri i saj strategjik i Kotorrit (shih hartën) dikur ishte vend-bazimi i forcave detare ushtarake, edhe më parë – i atyre austro-hungareze. Shqipëria dhe Kroacia hynë në NATO-n në vitin 2009. Tani në hartë do të mbushet edhe një tjetër zbrazësi.
Në vitin 2014, në Malin e Zi 30% e pushuesve vinin nga Rusia – kjo më së shumti shpjegohet më se faktin Mali i Zi është i vetmi shtet në bregun verior të Mesdheut, ku ata nuk kanë nevojë për vizë. Rusët kanë investuar shumë këtu dhe lidhjet historike të këtyre vendeve datojnë më shumë se 300 vjet më parë. Por asgjë prej gjithë këtyre gjërave nuk e detyroi qeverinë malazeze të hiqte dorë nga mbështetja e sanksioneve të BE-së ndaj Rusisë, lidhur me situatën në Ukrainë, sikurse vepruan Bosnja, Serbia dhe Maqedonia.
Pas hyrjes së Malit të Zi në NATO do të mbeten katër shtete, që ndodhen mes anëtarëve të aleancës, por që nuk janë ende nuk kanë hyrë në të. Ambiciet e Maqedonisë për anëtarësim janë bllokuar për shkak të mosmarrëveshjes të mosmarrëveshjes së saj 25-vjeçare që ka me Greqinë rreth emrit. Në Bosnjë deri tani ka shumë divergjenca të brendshme. Zyrtarisht Kosova nuk ka ushtrinë e vet, por që nga viti 1999 siguria e saj garantohet nga trupat e NATO-s. Mbetet vetëm Serbia, ku aleanca nuk ka popullaritet, për shkak se gjatë luftës së Kosovës të vitit 1999 avionët e NATO-s e bombarduan për dhjetë javë.
Nga pikëpamja ushtarake zyrtarisht Serbia ruan asnjanësinë. Dy vitet e fundit trupat serbë kanë zhvilluar stërvitje të përbashkëta me ato ruse, por, duke gjykuar nga njoftimet e mediave, Serbia ka qenë e baraslarguar nga Rusia dhe NATO. Ndonëse pikërisht këtë pozicion qeveria serbe përpiqet t’i ngulisë popullit të vet, kjo nuk ka kurrfarë lidhjeje me të situatën e vërtetë të gjërave.
Janarin e vitit të kaluar Serbia nënshkroi marrëveshje bashkëpunimi me NATO-n. Që nga viti 2006 trupat e saj u stërvitën nga Garda Kombëtare amerikane e Ohajos. Ajo shumë më shpesh merr pjesë në stërvitjet me vendet e NATO-s sesa me Rusinë. Sipas analistit ushtarak serb Daniel Sunter, Serbia tani është “një partner shumë i ngushtë” i aleancës perëndimore. Për sa i përket tregtisë, Rusia është një furnizues i madh i gazit në rajon, por në sfera të tjera partneri kryesor tregtar është BE-ja. Planet e Rusisë për ndërtimin e gazsjellësve të rinj në këtë rajon nuk u realizuan.
Gjithsesi në Ballkan ndjehet ende prania e Rusisë. Agjencia “Sputnik” e financuar nga qeveria ruse transmeton lajme në radio-televizione në gjuhën serbe, duke konkurruar me agjencitë perëndimore. Në korrik, me kërkesën e Serbisë, Rusia vuri veton ndaj një rezolute të propozuar nga Britania e Madhe në OKB, që kishte të bënte me masakrën e forcave serbo-boshnjake në Srebrenicë në vitin 1995. Për sa i përket Maqedonisë, në maj zyrtarët rusë deklaruan se demonstratat kundër qeverisë maqedonase ishin pjesë e një komploti perëndimor.
Megjithatë, në tetor qeveria e Malit të Zi akuzoi Rusinë se pikërisht ishte kjo e fundit që i organizoi këto demonstrata. Mes serbëve dhe malazezëve Rusia shfrytëzon popullaritetin, por ajo është shumë larg. Kaluan tashmë 12 vjet qëkur trupat rusë hynë në përbërje të misioneve paqeruajtëse në Ballkan; sipas zotit Beçev, tërheqja e tyre u perceptua si dëshmi e asaj që Rusia ia dorëzoi Perëndimit këtë rajon. Tani, thotë ai, ndonëse qeveritë e Ballkanit gjithmonë do të përpiqen të bëjnë marrëveshje të ofruara ,në aspektin e sigurisë, sa më të volitshme, “ata gjithmonë do të zgjedhin Perëndimin”.

Popular posts from this blog

Psikologu irlandez: Religjionet do të zhduken!?

Hulumtimin e tij Barber i kishte bërë në 137 shtete. Ndërsa, sipas tij, nga këto hulumtime doli se në çdo shtet të zhvilluar ateizmi është në rritje. Rezultatet e hulumtimit të tij i shkroi në një artikull për Psychology Today. Ai vë në dukje se në vendet në zhvillim, të tilla si ato të Afrikës, ateizëm fare nuk ka. Në anën tjetër, në shtetet e zhvilluara evropiane ateizmi është në rritje. Barber përmend si shembuj Suedinë (64 për qind ateistë), Danimarkën (48 për qind ateistë), Francën (44 për qind ateistë) dhe Gjermaninë (42 për qind ateistë). Antropologët, thotë Barber, vitet e fundit merren me çështjen se pse ateizmi është në rritje në vendet ekonomikisht të zhvilluara. Antropologu James Fraser pohon se feja është një mjet me të cilin njerëzit ndihmohen të përballen me pasigurinë ekzistenciale. Barber beson se kjo tezë është e saktë. “Ka shumë gjasa që ateistë do të jenë njerëzit me fakultet që jetojnë në qytete”, thotë ai. Barber gjithashtu pohon se ka shumë ateistë në vendet ku paba…

KADARE ME «KUSH E SOLLI DORUNTINËN» U NXIT SHQIPTARËVE ARMIQËSINË ME PERËNDIMIN DHE E BËN IDEATORIN E BESËS PËRDHUNUES TË MOTRËS

Novela e Ismail Kadare, «Kush e solli Doruntinën», e botuar për herë të parë në vitin 1980, mbahet si një nga kryeveprat e këtij shkrimtari. Por kjo novelë, që më pas është quajtur dhe roman, siç ka ndodhur me pjesën më të madhe të novelave të Ismail Kadare, është në fakt një projektim në të shkuarën, me bazë një legjendë të vjetër, i paradigmave ideologjike të propa­gandës së regjimit komunist, të kohës kur u shkrua kjo novelë. Më konkretisht, Kadare letrarizon, me një pro­jek­tim në të shkuarën, paradigmën izolacioniste antiperëndi­more, sipas së cilës gjendja e Shqipërisë komuniste, e kohës kur shkrua­nte autori, si e rrezikuar nga Lindja dhe Perëndimi dhe e izoluar prej tyre, qe një vazhdim i një linje të gjithkoh­shme të historisë shqiptare. Pikërisht Kadare këtë e paraqit tek novela «Kush e solli Doruntinën», e cila u botua në vitin 1980, menjëherë pas prishjes së Shqipërisë enveriane me Kinën, aleatin e vet të fundit të madh. Tash Shqipëria komu­niste i shihte si njëlloj armiq …

ISMAIL KADARE TEK «URA ME TRI HARQE» I PARAQET SHQIPTARËT SI TRIBU XHUNGLE QË EDHE URËN E PARË TË GURTË UA NDËRTUAN SLLAVËT

Novela e Ismail Kadare, «Ura me tri harqe», e botuar së pari në vitin 1978, si pjesë e triptikut (tre novela) me të njëjtin titull, dhe e ribotuar me disa ndryshime në periudhën paskomuniste (këtu i referohem botimit më të fundit, të vitit 2004), mba­het si një nga kryeveprat e Ismail Kadare. Ajo është përkthyer në shumë gjuhë të huaja, por si për të gjithë librat e Kadaresë nuk kemi të dhëna për numrin e kopjeve të botuara dhe të shitura në gjuhë të huaj. Megjithatë, edhe për aq sa është botuar dhe lexuar nga të huajt, ky libër i ka bërë një dëm të madh nacionit (kom­bit) shqiptar, se sipas këtij libri shqiptarët dalin si një popull shumë më i prapambetur se fqinjët në prag të okupimit turk (ngjarjet në novelë zhvillohen në gjysmën e dytë të shekullit XIV), që në këtë kohë nuk kanë ndërtuar as ura të thjeshta prej guri, dhe habiten kur dëgjojnë se mund të ndër­tohet një e tillë. Novela është një projektim në të shkuarën e lar­gët mesjetare e paradigmës ideologjike komuniste të kohës …