Skip to main content

Tetova News - Lajmet e fundit

Zbulohet kontinenti i lashtë nën oqean


Bota ka pasur dikur vetëm një kontinent të stërmadh të njohur si Rodinia, të paraqitur në këtë foto ndërsa qe në fazën e ndarjes 750 miliardë vjet më parë. Tashmë, shkencëtarët besojnë se kanë gjetur një fragment të ri të superkontinentit që besohet se është zhytur në Oqeanin Indian
Shkenca


Fragmentet e një kontinenti të lashtë janë zhytur nën tabanin e detit në Oqeanin Indian, kjo është hipoteza e një studimi të ri. Shkencëtarët kanë zbuluar provat e një masivi tokësor që duhet të ketë ekzistuar mes 2 mijë dhe 85 milionë vitet më parë.
Rripi i tokës që besohet të ketë ekzistuar, u quajt nga shkencëtarët Mauritia. Ai mendohet se është një kontinent i vogël që u fragmentarizua dhe u zhduk nën dallgët e detit, ndërsa bota moderne filloi të marrë formën siç ne e kemi sot. Studimi është publikuar në gazetën e Gjeoshkencës Natyrore.

Superkontinenti

Deri rreth 750 milionë vjet më parë, e gjithë masa tokësore e Tokës qe e mbledhur në një kontinent të vetëm të stërmadh të quajtur Rodinia. Dhe megjithëse sot kontinentet janë të ndara nga mijëra kilometra oqean, India në atë kohë ndodhej pranë Madagaskarit.
Tashmë shkencëtarët besojnë se kanë gjetur prova për një pjesë të këtij kontinenti, të njohur si mikrokontinent – që dikur ka qenë i ngucur mes të dyve.
Skuadra e shkencëtarëve doli në këtë konkluzion, pasi studioi grimca rëre nga plazhet e Mauritusit të sotëm. Megjithëse grimcat i përkisnin një shpërthimi vullkanik që ndodhi rreth nëntë milionë vjet më parë, ata përmbanin minerale që qenë shumë më të vjetra.
Profesori Trond Torsvik, nga Universiteti i Oslos në Norvegji, tha: “Ne gjetëm zirkone që i nxorëm nga grimcat e rërës së plazheve dhe kjo është diçka që ne zakonisht e gjejmë në koren e kontinenteve. Ato janë shumë të vjetra në moshë”.
Zirkoni besohet se është mes 1970 dhe 600 milionë vjet më parë dhe skuadra kërkimore doli në konkluzionin se ato janë mbetje të një cope toke të lashtë që është nxjerrë në sipërfaqe të ishullit nga një shpërthim vullkanik.
Prof. Torsvik tha se ai besonte se copat e Mauritias mund të gjenden rreth 10 kilometra poshtë arkipelagut Mauritius në Oqeanin Indian. Ky kontinent duhet të ketë jetuar për miliona vite histori, nga epoka Prekambriane, kur toka qe e shkretë dhe pa jetë deri në epokën kur dinozaurët qenë specia dominuese.
Por rreth 85 milionë vjet më parë, ndërsa India filloi udhëtimin e vet larg Madagaskarit dhe drejt përplasjes me Euroazinë ku gjendet edhe sot, mikrokontinenti duhet të jetë fragmentarizuar dhe në fund është zhdukur nën det.
Gjithsesi, një pjesë e vogël mund të ketë mbijetuar.
“Aktualisht, ishulli i Sejçeles është një copë granit, apo një kore kontinenti, e cila gjendet praktikisht në mes të Oqeanit Indian”, shpjegon prof. Torsvik.
“Por dikur në kohët e vjetra, ky ishull gjendej në veri të Madagaskarit. Dhe ajo që ne po themi është se ndoshta qe shumë më i madh dhe se ka shumë nga fragmentet e kontinentit që janë të përhapur nëpër oqean”.
Kërkime të mëtejshme janë të nevojshme për të hetuar atë çfarë ka mbetur nga ky kontinent i humbur. Prof. Torsvik shpjegoi: “Ne kemi nevojë për të dhëna sizmike, të cilat mund të japin pamjen e strukturës… kjo mund të jetë prova vendimtare e ekzistencës së kontinentit. Ose mundemi të shpojmë në thellësi, por kjo gjë është një procedurë shumë më e kushtueshme”.

Deklarata
“Ne kemi nevojë për të dhëna sizmike, të cilat mund të japin pamjen e strukturës… kjo mund të jetë prova vendimtare e ekzistencës së kontinentit”.
Profesor Trond Torsvik
Universiteti i Oslos

Popular posts from this blog

KADARE ME «KUSH E SOLLI DORUNTINËN» U NXIT SHQIPTARËVE ARMIQËSINË ME PERËNDIMIN DHE E BËN IDEATORIN E BESËS PËRDHUNUES TË MOTRËS

Novela e Ismail Kadare, «Kush e solli Doruntinën», e botuar për herë të parë në vitin 1980, mbahet si një nga kryeveprat e këtij shkrimtari. Por kjo novelë, që më pas është quajtur dhe roman, siç ka ndodhur me pjesën më të madhe të novelave të Ismail Kadare, është në fakt një projektim në të shkuarën, me bazë një legjendë të vjetër, i paradigmave ideologjike të propa­gandës së regjimit komunist, të kohës kur u shkrua kjo novelë. Më konkretisht, Kadare letrarizon, me një pro­jek­tim në të shkuarën, paradigmën izolacioniste antiperëndi­more, sipas së cilës gjendja e Shqipërisë komuniste, e kohës kur shkrua­nte autori, si e rrezikuar nga Lindja dhe Perëndimi dhe e izoluar prej tyre, qe një vazhdim i një linje të gjithkoh­shme të historisë shqiptare. Pikërisht Kadare këtë e paraqit tek novela «Kush e solli Doruntinën», e cila u botua në vitin 1980, menjëherë pas prishjes së Shqipërisë enveriane me Kinën, aleatin e vet të fundit të madh. Tash Shqipëria komu­niste i shihte si njëlloj armiq …

KUSH ESHTE HAMLETI?

Nga Profesor Alfred Uçi

Një kritik ka thënë se emrin e Hamletit e dinë të gjithë njerëzit, jo vetëm ata që e kanë lexuar tragjedinë shekspiriane ose që e kanë parë në skenë e në ekran. E me gjithë këtë, para ndërgjegjes estetike njerëzore mbetet pa përgjigje përfundimtare pyetja enigmë: Ç’është Hamleti? Nuk besojmë të ketë një figurë tjetër letrare, për të cilën të jenë zhvilluar shekuj me radhë diskutime pa fund dhe të jenë dhënë aq shumë përgjigje të mençura, të thella, origjinale, ndonëse të pamjaftueshme, se sa për Hamletin(Është llogaritur se zbërthimit të Hamletit i janë kushtuar rreth 25 mijë studime kritiko-letrare). Pyetjes së parë, mund t’i shtohet një pyetje e dytë: A mund të ketë në përgjithësi përgjigje shterruese për këtë çështje? Në përpjekjet për të dhënë shpjegime, në krye qëndron vetë drama e Shekspirit, që bart jo vetëm enigmën, por edhe mundësinë e deshifrimit të saj të saktë. Më mirë se Shekspiri, kush mund ta dinte se ç’është Hamleti! Prandaj vëmendja kryesore dre…

Mizoritë greke dhe genocidi çam

Nga Ayhan Demir*

Tërheqja e ushtrive të shtetit osman nga Gadishulli Ballkanik, u bë zanafilla e viteve plot dhimbje të shpërnguljeve, dëbimeve, përdhunimeve, masakrave, mizorive dhe genocideve për popujt muslimanë ballkanas boshnjakë dhe shqiptarë. Ndonëse genocidi boshnjak i Srebrenicës, njihet botërisht si genocidi më i madh i kryer në Gadishullin Ballkanik nuk është as i pari dhe as i vetmi.Popullsia shqiptare dhe boshnjake e Malit të Zi, i ka skalitur thellë në kujtesën e tyre, masakrat dhe mizoritë çnjerëzore tëçetnikëve serbë dhe malazezë në qytetet shqiptaretë Plavës, Gucisë, Hotit, Grudës,Ulqinit, Tivarit, Kotorit, Çetinës Rozhajës, Podgoricës, dhe ato boshnjake tëBjellopoljes, Pljevljes, Shahovicës, Sienicës, Mojkovacit të pushtuar nga shteti malazez. Por ne nuk duhet të harrojmë as mizoritë greke dhe genocidin çam! Ndoshta shumë pak njerëz në Turqi dhe në botë, e dinë se gjendet një truall shqiptar me emrin Çamëri, i pushtuar nga shteti grek, që pas Luftës së Dytë Botërore! Vël…