Skip to main content

Virginia WOOLF - Shtepi e magjepsur

Ne cdo ore te zgjoheshe, hapej nje dere. Dhome me dhome shkonin dore per dore, duke ngritur ketu, duke hapur atje, duke u siguruar ? nje cift fantazmash.
"Ketu e lame", tha ajo.
Dhe ai shtoi: "Oh, po edhe ketu!"
"Eshte lart", mermeriti ajo.
"Edhe ne kopsht", peshperiti tjetri.
"Pa zhurme", thane, "perndryshe mund t?i zgjojme".
Por s?eshte se na zgjuat ju. Oh, jo. "Ata po e kerkojne, po levizin perden", mund te thote dikush, qe te lexoje nje faqe a dy. "Tani e gjeten", mund te bindet dikush, duke e lene lapsin mbi tryeze. Dhe atehere, lodhur se lexuari, dikush mund te cohet dhe te shohe vete gjithe shtepine bosh, dyert e hapura, vetem zhurmerima pluskuese e pellumbave te eger dhe zukatja e makinave shirese tutje ne ferme.
"Perse erdha ketu?" "cfare doja te gjeja?" Duart e mia ishin te zbrazeta. "Ndoshta eshte lart, pra?" Mollet ishin ne papafingo. Dhe poshte serish, kopshti i njejte si perhere, vetem libri kishte rreshqitur mbi bar.
Por e gjeten ne sallon.
Askush nuk mund t?i shihte. Xhamat e dritares pasqyronin molle, pasqyronin trendafila; gjethet ishin te blerta ne xham. Po te shkonin ne sallon, vetem molla shfaqte anen e verdhe. Rishmi, pas nje casti, po te ishte dera hapur, ne dysheme shperndare, mbeshtetur ne mure, lavjerrur nga tavani ? cfare? Duart e mia ishin te zbrazeta. Hija e nje gushekuqi tejshkoi qilimin; nga puset me te thella te erresires, pellumbi i eger shperndante tinguj pluskues.
"Shpetova, shpetova, shpetova", rrihte butesisht pulsi i shtepise. "Thesari i groposur; dhoma?", u ndal papritur pulsi. "Oh, ai te ishte thesari i groposur?"
Nje cast me pas drita u zbeh. Atehere, jashte ne kopsht? Por pemet tirrnin erresiren per nje rreze dielli endacuke. Aq e holle, aq e rralle, zhytur ftohte ne siperfaqe, rrezja qe une kerkoja digjej perhere pas xhamit. Vdekja ishte xhami; vdekja ishte mes nesh; ardhur se pari te gruaja, qindra vjet te shkuar, tek ikte nga shtepia, tek vuloste te gjitha dritaret, dhomat zhyteshin ne mug. Ai e la, la gruan, shkoi ne Veri, shkoi ne Lindje, pa yjet qe dremisnin ne qiellin e Jugut; kerkoi shtepine, e gjeti te shkaperdare poshte Ultesirave. "Shpetova, shpetova, shpetova!", rrihte galdueshem pulsi i shtepise. "Thesari ? yti."
Era bulurin tutje ne rruge. Peme qe perkulen tutje tehu. Rrezet e henes perplasen dhe qullen egersisht ne shi. Por rrezja e llampes bie thike nga dritarja. Qiriu digjet shpejt e qete. Ndersa sillet verdalle neper shtepi, hap dritaret, peshperit qe te mos na zgjoje, cifti i fantazmave kerkon lumturine e tij.
"Ketu flinim", thote ajo. Ndersa ai shton: "Puthje te panumerta." "Kur zgjoheshim ne mengjes." "Argjendi permidis pemesh." "Lart." "Ne kopsht." " Kur behte vera." "Ne dimrin me debore." Dyert vazhdonin perplasjen e tyre te larget, duke zhurmuar si rrahje zemre.
Aviten ata; ndalen te pragu i deres. Era fashitet, shiu rreshqet i argjendte pergjate xhamit. Syte tane mugullohen; pas nesh nuk degjohen me hapa; nuk e shohim zonjen qe hap pallton e saj fantazme. Duart e tij behen mburoje per llampen. "Shiko", peshperit ai. "Ne gjume te thelle. Dashuria mbi buzet e tyre."
Te perkulur, me llampen e argjendte siper nesh, te gjate duken ata, e te erret. Te gjate ndalen. Era fryn drejt; flaka nanuriset embel. Rreze te egra hene cajne dyshemene e murin dhe, duke u takuar, dallojne fytyrat e perkulura; fytyrat e menduara; fytyrat qe kundrojne te fjeturit dhe kerkojne harene e tyre te fshehur.
"Shpetova, shpetova, shpetova!", rreh egersisht zemra e shtepise. "Vite te gjata", psheretin ai. "Perseri me gjete." "Ketu", mermerin ajo, "duke fjetur; ne kopsht duke lexuar; duke qeshur; duke rrotulluar mollet ne papafingo. Ketu e lame thesarin tone." Perkundshem, drita e tyre ngre qepallat e syve te mi. "Shpetova! shpetova! shpetova!", rreh fort zemra e shtepise.
Tek zgjohem, therras: "Oh, ky qenka thesari juaj i fshehur? Drita ne zemer."

Perktheu Elvana Zaimi

Popular posts from this blog

KADARE ME «KUSH E SOLLI DORUNTINËN» U NXIT SHQIPTARËVE ARMIQËSINË ME PERËNDIMIN DHE E BËN IDEATORIN E BESËS PËRDHUNUES TË MOTRËS

Novela e Ismail Kadare, «Kush e solli Doruntinën», e botuar për herë të parë në vitin 1980, mbahet si një nga kryeveprat e këtij shkrimtari. Por kjo novelë, që më pas është quajtur dhe roman, siç ka ndodhur me pjesën më të madhe të novelave të Ismail Kadare, është në fakt një projektim në të shkuarën, me bazë një legjendë të vjetër, i paradigmave ideologjike të propa­gandës së regjimit komunist, të kohës kur u shkrua kjo novelë. Më konkretisht, Kadare letrarizon, me një pro­jek­tim në të shkuarën, paradigmën izolacioniste antiperëndi­more, sipas së cilës gjendja e Shqipërisë komuniste, e kohës kur shkrua­nte autori, si e rrezikuar nga Lindja dhe Perëndimi dhe e izoluar prej tyre, qe një vazhdim i një linje të gjithkoh­shme të historisë shqiptare. Pikërisht Kadare këtë e paraqit tek novela «Kush e solli Doruntinën», e cila u botua në vitin 1980, menjëherë pas prishjes së Shqipërisë enveriane me Kinën, aleatin e vet të fundit të madh. Tash Shqipëria komu­niste i shihte si njëlloj armiq …

ISMAIL KADARE TEK «URA ME TRI HARQE» I PARAQET SHQIPTARËT SI TRIBU XHUNGLE QË EDHE URËN E PARË TË GURTË UA NDËRTUAN SLLAVËT

Novela e Ismail Kadare, «Ura me tri harqe», e botuar së pari në vitin 1978, si pjesë e triptikut (tre novela) me të njëjtin titull, dhe e ribotuar me disa ndryshime në periudhën paskomuniste (këtu i referohem botimit më të fundit, të vitit 2004), mba­het si një nga kryeveprat e Ismail Kadare. Ajo është përkthyer në shumë gjuhë të huaja, por si për të gjithë librat e Kadaresë nuk kemi të dhëna për numrin e kopjeve të botuara dhe të shitura në gjuhë të huaj. Megjithatë, edhe për aq sa është botuar dhe lexuar nga të huajt, ky libër i ka bërë një dëm të madh nacionit (kom­bit) shqiptar, se sipas këtij libri shqiptarët dalin si një popull shumë më i prapambetur se fqinjët në prag të okupimit turk (ngjarjet në novelë zhvillohen në gjysmën e dytë të shekullit XIV), që në këtë kohë nuk kanë ndërtuar as ura të thjeshta prej guri, dhe habiten kur dëgjojnë se mund të ndër­tohet një e tillë. Novela është një projektim në të shkuarën e lar­gët mesjetare e paradigmës ideologjike komuniste të kohës …

KUSH ESHTE HAMLETI?

Nga Profesor Alfred Uçi

Një kritik ka thënë se emrin e Hamletit e dinë të gjithë njerëzit, jo vetëm ata që e kanë lexuar tragjedinë shekspiriane ose që e kanë parë në skenë e në ekran. E me gjithë këtë, para ndërgjegjes estetike njerëzore mbetet pa përgjigje përfundimtare pyetja enigmë: Ç’është Hamleti? Nuk besojmë të ketë një figurë tjetër letrare, për të cilën të jenë zhvilluar shekuj me radhë diskutime pa fund dhe të jenë dhënë aq shumë përgjigje të mençura, të thella, origjinale, ndonëse të pamjaftueshme, se sa për Hamletin(Është llogaritur se zbërthimit të Hamletit i janë kushtuar rreth 25 mijë studime kritiko-letrare). Pyetjes së parë, mund t’i shtohet një pyetje e dytë: A mund të ketë në përgjithësi përgjigje shterruese për këtë çështje? Në përpjekjet për të dhënë shpjegime, në krye qëndron vetë drama e Shekspirit, që bart jo vetëm enigmën, por edhe mundësinë e deshifrimit të saj të saktë. Më mirë se Shekspiri, kush mund ta dinte se ç’është Hamleti! Prandaj vëmendja kryesore dre…