Skip to main content

Poezi të Skënder Sherifit nga libri “ Lojë dhe kundërlojë”

Iluminacione

Në det,
Kristale zjarri
I shndrisin gjinjtë e tu
Të magjepsur
Nga ëmbëlsira e përkëdheljes
Dhe, rëra e praruar
Që merr trupi yt
Shkrihet në djersimën
E ekstazës sonë të pafund.

Në det,
Perlat e erës
Freskojnë kujtimin tënd
Të magjepsur nga kënga e zogjve
Njësoj si fluturaket memece
Ne emigrojmë në dëshirë
Fëmijë të instiktit tonë të egër

Në det,
Kumbojnë violina
Vdesin mbi buzët e tua
Të etshme nga një gjuhë
Dhe refleksi i shkumës
Të lindur në dhembje
I thithin ashpër
Ato pak çaste të ngadhënjimeve tona


2.
Lojë mbi ironinë

Anri Misha dhe unë
Kemi të përbashkët
Kërkimin e hapësirës së brendshme
Dhe magjinë e vijës

Robert Desnos dhe unë
Kemi mësuar në shkollë
T’i hipnotizojmë mizat
Përkundër guacave të detit
Që kanë një teksturë të re

Pol Elyar dhe unë
Të veshur me armurë shëtisim nëpër Paris
Se duhej të mbroheshim
Nga thyerja e të folurit
Dhe e ngadhënjimit të absurditetit

Sikur thonë:
Imbicilët e pandërgjegjshëm
Le të lirojnë terrenin


3.
Të vdesësh së jetuari

Budallenjtë krijojnë art me lajkat e zonjave
Deti më tërheq me tërbimin e fjetur
Anija ime lidhet në metaforë
Nuk kam kohë të humb përtej esenciales
Një fallxheshë më tha: së shpejti do të vdesësh

O le të më dehë kjo jetë e le të tretë

Të desha në kohët e madhështisë së brishtë
Kur mullinjtë e erës dhe nomadët e urtë
Mbushnin netët e akullta me tornado
Në dolce vita maçorri im krihte pleshtat
E unë dridhja shtratin në bregun e liqenit të bukur

Oh le të më lidhë dashuria me ekstaza të pafundme

Brenda një nate i derdha lotët e tokës
I vetëm në gëzimin tim, me triumf mbi fshehtësi
Që rasti i vuri në mes të rrugës sime
Por ylli më ndihmoi ta gjej fillin e humbur
Këto xhungla të virgjëra mbetën pa i gjurmuar

Oh le të më ndritë drita deri në amshim

Më preu historia në të kthyer
Njerëzit më zhgënjyen me shfrenim
Sa bukur duken zogjtë në vallen ajrore
E agimet do ikin për të ndjellë të nesërmen
Djaloshi si unë ka ecur në hënë.


Shqiptari

Unë jam ai poeti shqiptar
Me shikim të çeliktë
Me 3000 vjet histori në fytyrë.
Fjala ëme është më se e shenjtë
Miqësinë e kam kult,
Për besnikëri e jap jetën
Jam martir dhe i sakrifikuar
Pak më duhet për të qenë i lumtur,
Ujë, ajër, bukë e kripë.
Pushka qe bërë miku më i mirë,
Liria ishte ditë që s’vinte kurrë
Me shekuj luftë për të mbetur gjallë,
Duke i vështruar të huajt nga lartësitë e shkëmbinjve.
Rezistenca ime është e plumbtë, shpirti i palodhshëm
Gjithnjë kam pamje hijerëndë dhe kokëfortë.
Bujaria ime është festë,
Dhe jam i gatshëm të ofroj çdo gjë
Veç plisit të bardhë që më mbulon kokën.
Vështirë u besoj të tjerëve
Aq shpesh më kanë tradhëtuar,
Le të marrin fund apostujt.
Donin ta ndërronin gjuhën dhe zakonet
Po kësaj s’ia doli kush,
E kujtimet tona flenë mbi dunë.
Eja mik, merri erë oxhakut tim,
Aty më ka rritur gjyshja.
I dua bisedat rreth zjarrit të madh,
Për të jetuar u desh të jem më i fortë se Zoti.
Urdhëro raki e cigare,
Nëse ke uri, je në shtëpinë tënde.
Jetoja me familjen time në një kullë të vjetër,
Në mbrëmje mblidheshim rreth sofrës,
Një mes simbolik i ngrohtësisë dhe dashurisë.
Një plak i lodhur i zgjonte epopetë,
Me zërin e lahutës dhe çiftelisë,
Me dhembje të madhe që na shkrehte në vaj.
Unë jam shqipe e vetmuar,
Që shumë pak qesh
Fëmijë e legjendës krenare,
Që vjell zjarr.
E gjithë historia ime është tragjedi
Ndërsa e kaluara aq prezente,
Jeta më bëri tigër e gjarpër.
E dua gruan por kam frikë,
Seksi ynë është flakë që të kallë datën
Obsesion therës që prapë e kemi,
Njëfarë hipokrizie kushedi për çfarë arsye.
Nuk jemi gjithmonë të arsyeshëm me vetveten,
Të veshur me komplekse që shpesh na kurthojnë.
Krenaria ime shpallet dhe s’e ka shoqen,
Kurrë s’kam mundur të jetoj i shtrirë.
Paraardhësit e mi kanë luftuar si luaj,
Për këtë tokë martire, për këtë popull fisnik.
Jam një qenie aq e papërkryer,
I gatshëm për mort e për aheng
I marrë nga pasioni, i dehur në zemër,
Hiç më shumë se një shqiptar i thjeshtë.
Dhe, duhet të punojmë, çdo gjë vjen nga toka
Zhelet ngjiten në djersë
Në mbrëmje kthehen të rraskapitur
Të kënaqur që mori fund dita
Gratë ndezin zjarrin e sjellin bukë
Tregohen ngjarje të ndryshme
Gjithnjë në sfondin e lehtë të muzikës
Yjet xixëllojnë në dehjen e vet
Natyra është gjeniale në vetminë e rëndë
Pak klithje misterioze e shqetësuese
Dalin nga mbretëria e kafshëve
Duhet fjetur sa më parë për të pritur agimin
Ah, sa e mirë është dashuria me gruan
E pastaj gërhitja si e qengjit
Ajo ta kthen thuajse s’pati asgjë
Natë mbretëron në Mbretëreshën
Burri sundon Mbretin
Në një varfëri ekstreme…


Lajme nga Kosova

Në autostradën kryesore
Makina e luksit gjashtëcilindërshe
E drejtuar nga borgjezi i trashë barkmadh
Ndesh si në artin modern
Pleqtë e qepur zhele
Me turbanë si për kokë elefanti
Duke mbajtur varfërinë në kafshët e tyre
Bën vapë që të shkrin
Transporti publik rrjedh nga Neandërtali
Burimi i ujit të ftohtë
Ma shuan etjen deri në palcë
Insektet më infektojnë rrugës
Djersa m’i djeg sytë
O natyrë fisnike, më jep freskinë tënde
Unë eci pa u ndalur, maratonist i vërtetë.
Malet flakërojnë me drita të gjelbra
Duhet luftuar për të ekzistuar
Qyteti është larg si uji në shkretëtirë
Lypësit më fyejnë kur kërkojnë lëmoshë
Sepse unë aq pak e kuptoj shtrirjen e dorës
O zot, ma fal këtë dehje të pafund
Dobësia e rrëmben tërë trupin tim
Të dua, e dashur, të dua, por ç’e do
I ndal me gisht dy lopë zelandase
Që mezi tërheqin një karrocë ciganësh
Këmbët më janë përgjakur, po vdes urie
Erdha te pazari pranë xhamisë
E ndaj bukën me një katundar
Që më kall datën me tre dhëmbë në gojë
S’është kopsht me lule për të gjithë, po ju them
Të dobëtit janë të mallkuar, adios amigo
Ah, Zoti është lojë e vjetër, në emër të Zotit…

Përktheu nga frëngjishtja në shqip: Ibrahim Rugova

Popular posts from this blog

KADARE ME «KUSH E SOLLI DORUNTINËN» U NXIT SHQIPTARËVE ARMIQËSINË ME PERËNDIMIN DHE E BËN IDEATORIN E BESËS PËRDHUNUES TË MOTRËS

Novela e Ismail Kadare, «Kush e solli Doruntinën», e botuar për herë të parë në vitin 1980, mbahet si një nga kryeveprat e këtij shkrimtari. Por kjo novelë, që më pas është quajtur dhe roman, siç ka ndodhur me pjesën më të madhe të novelave të Ismail Kadare, është në fakt një projektim në të shkuarën, me bazë një legjendë të vjetër, i paradigmave ideologjike të propa­gandës së regjimit komunist, të kohës kur u shkrua kjo novelë. Më konkretisht, Kadare letrarizon, me një pro­jek­tim në të shkuarën, paradigmën izolacioniste antiperëndi­more, sipas së cilës gjendja e Shqipërisë komuniste, e kohës kur shkrua­nte autori, si e rrezikuar nga Lindja dhe Perëndimi dhe e izoluar prej tyre, qe një vazhdim i një linje të gjithkoh­shme të historisë shqiptare. Pikërisht Kadare këtë e paraqit tek novela «Kush e solli Doruntinën», e cila u botua në vitin 1980, menjëherë pas prishjes së Shqipërisë enveriane me Kinën, aleatin e vet të fundit të madh. Tash Shqipëria komu­niste i shihte si njëlloj armiq …

ISMAIL KADARE TEK «URA ME TRI HARQE» I PARAQET SHQIPTARËT SI TRIBU XHUNGLE QË EDHE URËN E PARË TË GURTË UA NDËRTUAN SLLAVËT

Novela e Ismail Kadare, «Ura me tri harqe», e botuar së pari në vitin 1978, si pjesë e triptikut (tre novela) me të njëjtin titull, dhe e ribotuar me disa ndryshime në periudhën paskomuniste (këtu i referohem botimit më të fundit, të vitit 2004), mba­het si një nga kryeveprat e Ismail Kadare. Ajo është përkthyer në shumë gjuhë të huaja, por si për të gjithë librat e Kadaresë nuk kemi të dhëna për numrin e kopjeve të botuara dhe të shitura në gjuhë të huaj. Megjithatë, edhe për aq sa është botuar dhe lexuar nga të huajt, ky libër i ka bërë një dëm të madh nacionit (kom­bit) shqiptar, se sipas këtij libri shqiptarët dalin si një popull shumë më i prapambetur se fqinjët në prag të okupimit turk (ngjarjet në novelë zhvillohen në gjysmën e dytë të shekullit XIV), që në këtë kohë nuk kanë ndërtuar as ura të thjeshta prej guri, dhe habiten kur dëgjojnë se mund të ndër­tohet një e tillë. Novela është një projektim në të shkuarën e lar­gët mesjetare e paradigmës ideologjike komuniste të kohës …

KUSH ESHTE HAMLETI?

Nga Profesor Alfred Uçi

Një kritik ka thënë se emrin e Hamletit e dinë të gjithë njerëzit, jo vetëm ata që e kanë lexuar tragjedinë shekspiriane ose që e kanë parë në skenë e në ekran. E me gjithë këtë, para ndërgjegjes estetike njerëzore mbetet pa përgjigje përfundimtare pyetja enigmë: Ç’është Hamleti? Nuk besojmë të ketë një figurë tjetër letrare, për të cilën të jenë zhvilluar shekuj me radhë diskutime pa fund dhe të jenë dhënë aq shumë përgjigje të mençura, të thella, origjinale, ndonëse të pamjaftueshme, se sa për Hamletin(Është llogaritur se zbërthimit të Hamletit i janë kushtuar rreth 25 mijë studime kritiko-letrare). Pyetjes së parë, mund t’i shtohet një pyetje e dytë: A mund të ketë në përgjithësi përgjigje shterruese për këtë çështje? Në përpjekjet për të dhënë shpjegime, në krye qëndron vetë drama e Shekspirit, që bart jo vetëm enigmën, por edhe mundësinë e deshifrimit të saj të saktë. Më mirë se Shekspiri, kush mund ta dinte se ç’është Hamleti! Prandaj vëmendja kryesore dre…