Skip to main content

MIGJENI - VUEJTJA

Ka do dit
që po shof fare mirë
se si nga vuejtja syt po më
madhohen,
nepër ball dhe ftyrë
rrudhat po më shtohen
e si buzqeshja m’asht e
hidhun...
... dhe po ndij
se si mëngjeset e mia
nuk janë ma mëngjese
hovi e pune,
as ndërtimi, por të shtymt
dita më ditë
e një jete që s’durohet.
Dalngadalë po shof
si jeta një nga një
secilin ndjesi
me tradhti
po ma vulos
dhe s’po më mbetë asgja
që me u nda
si shej gëzimi,
përpara
nuk e dishe, ojetë,
se kaq i tmerrtë
asht grushti i yt
që mbyt
pa mëshirë.
Por kot
në pasqyrë po shof
se si nga vuejtja syt po më
madhohen
nëpër ballë dhe në ftyrë
rrudhat po më shtohen,
dhe shpejt do të bahem
flamur i vjetruem
i rreckuem
ndërluftat e jetës.

Marë nga “Kangët e fundit”



Poeti në kujtimet e së motrës

Më 1932, mbasi mbaroi seminarin e Bitolit, im vëlla, Milloshi,
njëzet vjeç, u kthye në Shkodër. Megjithëse ka qenë
gjithmonë delikat, këtë mot dukej shumë më mirë se kurdoherë.
Menjëherë kërkoi bursë për të vazhduar mësimet,
por nuk i dhanë. Vetëm pas dhjetë muajve, kur u shtetëzuan
shkollat, e dërguan mësues në Vrakë, 7 km larg Shkodrës.
Udhën për në fshat shtrëngohej ta bënte ditë për ditë me
biçikletë, në shi e në vapë, dhe me atë pak ushqim që merrte
me vete për drekë.
Kur e njohën mirë banorët e Vrakës, nisën ta duan e ta
nderojnë, por strapacat e mëdha që hoqi muajt e parë ia zgjuan
sëmundjen e mushkërive. Gjithë përpjekjet që t’ia priste
hovin me transferimin e tij nga
një fshat malarik në Shkodër
në një vend malor si Puka, ku
shërbeu më 1936 dhe 1937, nuk
i sollën dobi. Në verën e vitit
1935, mjekët e Tiranës e këshilluan
të shtrohej në ndonjë sanatorium.
Për në Golnik nuk i
dhanë pasaportë, dhe në
Athinë, për mungesë
ekonomike, nuk ndenji veçse
një muaj.
Më 22 dhjetor 1937 erdhi në
Torino. Dëshironte që të regjistrohej
në Fakultetin e Letërsisë,
dhe t’i binte pas shëndetit. Pasi
dokumentet shkollore iu kthyen
nga Tirana të palegalizuara,
regjistrimin nuk mundi ta bëjë.
Por kjo e keqe nuk e preokupoi
aq shumë sa ajo tjetra. Në
klimën e fortë të Torinos
sëmundja e tij mori hov. Mjekët e këshilluan të shtrohej në
sanatorium. E vendosën në sanatoriumin “San Luigji” afër
Torinos. Këtu, në fillim u duk sikur po shërohej. Të gjithë ia
thoshin këtë; edhe ai vetë sikur e ndiente përmirësimin. Kur
e vizitonin shokët të dielave, ish i gëzuar dhe i priste me
padurim. Por ky përmirësim nuk zgjati shumë: filloi të ndihej
keq. Mjekët i propozuan një operacion të vogël. Milloshi
pranoi dhe operacioni u bë në qershor. Efekti qe fatal: iu pre
oreksi, humbi fuqinë dhe humorin e tij tërheqës. Besonte se
po të transferohej në ndonjë sanatorium malor, do të bëhej
më mirë. Mezi siguruam një vend në “Ospedale Valdese”,
në Tore Peliçe, afër Torinos, për ku e shoqëruam më 12 gusht.
Milloshit i pëlqeu shumë ky vend dhe tha se do të dilte ta
shëtiste sapo të çlodhej nga udhëtimi. Por nuk e shëtiti
kurrë...Për dy ditë mundi të dalë nga pak në kopshtin e sanatoriumit;
të tretën pati një krizë aq të fortë sa kërkoi oksigjen.
Dy javët e tjera ndenji në shtrat pa lëvizur, me pak
ose aspak ushqim, duke folur për herë më rrallë, krejt i
ndërgjegjshëm për çka ndodhte me të...”

Popular posts from this blog

KADARE ME «KUSH E SOLLI DORUNTINËN» U NXIT SHQIPTARËVE ARMIQËSINË ME PERËNDIMIN DHE E BËN IDEATORIN E BESËS PËRDHUNUES TË MOTRËS

Novela e Ismail Kadare, «Kush e solli Doruntinën», e botuar për herë të parë në vitin 1980, mbahet si një nga kryeveprat e këtij shkrimtari. Por kjo novelë, që më pas është quajtur dhe roman, siç ka ndodhur me pjesën më të madhe të novelave të Ismail Kadare, është në fakt një projektim në të shkuarën, me bazë një legjendë të vjetër, i paradigmave ideologjike të propa­gandës së regjimit komunist, të kohës kur u shkrua kjo novelë. Më konkretisht, Kadare letrarizon, me një pro­jek­tim në të shkuarën, paradigmën izolacioniste antiperëndi­more, sipas së cilës gjendja e Shqipërisë komuniste, e kohës kur shkrua­nte autori, si e rrezikuar nga Lindja dhe Perëndimi dhe e izoluar prej tyre, qe një vazhdim i një linje të gjithkoh­shme të historisë shqiptare. Pikërisht Kadare këtë e paraqit tek novela «Kush e solli Doruntinën», e cila u botua në vitin 1980, menjëherë pas prishjes së Shqipërisë enveriane me Kinën, aleatin e vet të fundit të madh. Tash Shqipëria komu­niste i shihte si njëlloj armiq …

ISMAIL KADARE TEK «URA ME TRI HARQE» I PARAQET SHQIPTARËT SI TRIBU XHUNGLE QË EDHE URËN E PARË TË GURTË UA NDËRTUAN SLLAVËT

Novela e Ismail Kadare, «Ura me tri harqe», e botuar së pari në vitin 1978, si pjesë e triptikut (tre novela) me të njëjtin titull, dhe e ribotuar me disa ndryshime në periudhën paskomuniste (këtu i referohem botimit më të fundit, të vitit 2004), mba­het si një nga kryeveprat e Ismail Kadare. Ajo është përkthyer në shumë gjuhë të huaja, por si për të gjithë librat e Kadaresë nuk kemi të dhëna për numrin e kopjeve të botuara dhe të shitura në gjuhë të huaj. Megjithatë, edhe për aq sa është botuar dhe lexuar nga të huajt, ky libër i ka bërë një dëm të madh nacionit (kom­bit) shqiptar, se sipas këtij libri shqiptarët dalin si një popull shumë më i prapambetur se fqinjët në prag të okupimit turk (ngjarjet në novelë zhvillohen në gjysmën e dytë të shekullit XIV), që në këtë kohë nuk kanë ndërtuar as ura të thjeshta prej guri, dhe habiten kur dëgjojnë se mund të ndër­tohet një e tillë. Novela është një projektim në të shkuarën e lar­gët mesjetare e paradigmës ideologjike komuniste të kohës …

KUSH ESHTE HAMLETI?

Nga Profesor Alfred Uçi

Një kritik ka thënë se emrin e Hamletit e dinë të gjithë njerëzit, jo vetëm ata që e kanë lexuar tragjedinë shekspiriane ose që e kanë parë në skenë e në ekran. E me gjithë këtë, para ndërgjegjes estetike njerëzore mbetet pa përgjigje përfundimtare pyetja enigmë: Ç’është Hamleti? Nuk besojmë të ketë një figurë tjetër letrare, për të cilën të jenë zhvilluar shekuj me radhë diskutime pa fund dhe të jenë dhënë aq shumë përgjigje të mençura, të thella, origjinale, ndonëse të pamjaftueshme, se sa për Hamletin(Është llogaritur se zbërthimit të Hamletit i janë kushtuar rreth 25 mijë studime kritiko-letrare). Pyetjes së parë, mund t’i shtohet një pyetje e dytë: A mund të ketë në përgjithësi përgjigje shterruese për këtë çështje? Në përpjekjet për të dhënë shpjegime, në krye qëndron vetë drama e Shekspirit, që bart jo vetëm enigmën, por edhe mundësinë e deshifrimit të saj të saktë. Më mirë se Shekspiri, kush mund ta dinte se ç’është Hamleti! Prandaj vëmendja kryesore dre…